Tot de kern. Zonder twijfel.

Volg ons via

Connect met ons

Klimaat

De Nederlandse energiemarkt, de basis tot 1998

Gepubliceerd

op

Photo: Shutterstock

In Nederland hebben we al decennialang drie vormen van grootschalige energieopwekking: steenkolen, gas en kernenergie. Tot midden jaren negentig van de vorige eeuw werd hier strategisch mee omgegaan. 40% energieopwekking met steenkool, 55% met aardgas en 5% met kernenergie. Steenkool was de zogenaamde ‘basislast’. Steenkolencentrales hebben ongeveer een halve dag nodig om aan het energienet gekoppeld te worden en draaien het meest optimaal bij vollast. Vandaar dat deze centrales de basislast vormden waarbij ze op vollast volcontinu draaiden. Eens per 2 á 3 jaar gingen deze centrales enkele weken uit bedrijf om in revisie te gaan.

Gascentrales starten veel sneller op en zijn uitermate geschikt om pieken in het elektriciteitsnet op te vangen. Toen de energiebedrijven nog onder Staatsbeheer draaiden betekende dit een veilige en gegarandeerde energievoorziening voor Nederland. Nederland bestond uit een netwerk aan provinciale energiebedrijven met illustere namen als PLEM, PUEM, PZEM of PNEM, veelal in eigendom van gemeentes en provincies. De werknemers, die als semi-ambtenaren werden gezien, huisden in prachtige gebouwen, hadden goudomrande salarissen, schitterende afvloeiregelingen, een eigen bank die lange tijd buiten het zicht van de Belastingdienst bleef, vakantiehuisjes in binnen- en buitenland voor het personeel en bovenal een enorme vergadercultuur.

Centraal stond de zekerheid van energieopwekking en -distributie. Alles werd vaak viervoudig gezekerd, mocht het ene systeem niet functioneren, dan was er altijd een backup. Bovendien was Nederland door de sterke toename in energiebehoefte een energie-vragend land dat bij grote pieken in de energiebehoefte haar elektriciteit uit het buitenland haalde om aan de binnenlandse vraag te kunnen blijven voldoen. Steenkolen werden wereldwijd en strategisch ingekocht, zodanig dat de afhankelijkheid van vreemde mogendheden zo klein mogelijk was. In De Bilt werd deze steenkool centraal ingekocht voor alle kolencentrales in Nederland, een miljardenbusiness. De steenkool werd vervolgens geleverd aan de energiemaatschappijen met een kolencentrale.

In de hoogtijdagen stonden er twee in Geertruidenberg (Amer 8 en Amer 9), één in Borssele naast de enige kerncentrale, één in Amsterdam (Hemweg), één in Nijmegen (Centrale Gelderland), twee in Rotterdam (Maasvlakte 1 en 2) en in één in Buggenum. Aardgas was er voldoende in Nederland zelf, waardoor een strategische inkoop in het buitenland niet noodzakelijk was. Feitelijk was er sprake van een energie-kartel in Nederland, aangezien de afzonderlijke energiebedrijven samenwerkten via de SEP (Samenwerkende Elektriciteits-Productiebedrijven) om tot een collectieve energieproduktie en -distributie te komen. De aandeelhoudersverhoudingen werden per energiemaatschappij bepaald door het eigen opgesteld vermogen. Met de komst van de elektriciteitswet in 1989 ontstond er een aardbeving in de energiemarkt. In deze wet werd aangestuurd op een scheiding van productie en distributie. Om mee te mogen doen werden energiebedrijven gedwongen tot samenwerking om aan de gestelde minimale eis van 2.500 Megawatt opgesteld vermogen te komen.

Binnen de ambtenarenstructuur leidde dit tot haantjesgedrag van individuele bestuurders en vele langdurige paleisrevoluties. Met de komst van de nieuwe elektriciteitswet in 1998, die gebaseerd was op de Europese Electriciteitsrichtlijn kwam een einde aan de onderlinge samenwerking en ontstond een liberalisering van de energieproductie. De doelstelling van de wet was letterlijk ‘individuele vragers en aanbieders op de elektriciteitsmarkt geleidelijk meer keuzevrijheid geven binnen een raamwerk van regels die gericht zijn op het betrouwbaar, duurzaam en doelmatig functioneren van de elektriciteitsvoorziening.’ Feitelijk herbergt de nieuwe wet een tegenstelling: want hoe kun je een landelijk betrouwbaar en duurzame elektriciteitsvoorziening garanderen als de onderlinge partijen de concurrentie met elkaar aangaan? Het is immers niet meer het collectieve belang maar het individuele belang dat bij de aandeelhouders zal prevaleren. Het landelijk belang van de collectieve energievoorziening van de SEP werd ondergebracht bij Tennet, maar die kon eigenlijk alleen maar acteren op veranderingen in de markt die het gevolg waren van acties van de individuele partijen.

De eerste scheuren werden zichtbaar bij het vrijgeven van de energiemarkt voor grootverbruikers in 1998. Grote industrieën konden plotseling elektriciteit inkopen bij buitenlandse ondernemingen. Gevolg was een enorme dip in de energieproductie door steenkolencentrales in 1999. De plotselinge vraag naar een commercieel denkpatroon bij de voormalige ambtenaren die nog altijd op dezelfde plekken zaten was afwezig. Ook werden de energiemaatschappijen een dankbare prooi voor overnames door buitenlandse energiereuzen. Aldus geschiedde. Grote buitenlandse partijen namen de Nederlandse energieproducenten in recordtempo voor duizelingwekkende bedragen over. Provincies blij, gemeentes blij, want hun kassa rinkelde van door de gemeenschap opgebracht vermogen. Dat diezelfde gemeenschap de aankoopprijs weer voor de nieuwe aandeelhouders moest gaan ophoesten werd er gemakshalve niet bij vermeld… Rond het jaar 2001, waarbij ook kleinverbruikers (de burger) vrij energie kon inkopen drong ook het ‘commerciële’ denken door bij de inmiddels in buitenlandse handen gevallen productiebedrijven. Het was het startschot voor de introductie van ‘groene stroom’.

Verder Lezen

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Binnenland

Waar staat de SDG-vlag symbool voor?

Gepubliceerd

op

Foto ANP

Op Twitter is grote ophef ontstaan over het hijsen van de SDG-vlag door Ernst Kuipers. Bij Indepen hebben wij al eerder verschillende thema’s uit dit SDG-programma toegelicht. Waar staan de SDG-doelen eigenlijk voor, en is over deze doelen ooit gestemd?

De SDG’s, Sustainable Development Goals, staan voor de 17 doelen voor duurzame ontwikkeling die in de 2030 Agenda staan en zijn opgesteld door de Verenigde Naties. Ernst Kuipers geeft aan dat wij deze doelen móeten halen vóór 2030. Niet alleen Kuipers van D66 wil dat, héél D66 wil dat, de VVD wil het ook. Het CDA wil het ook en de Christen Unie wil het ook. De SDG-doelen zijn heel nobel te noemen. Thema’s als ‘geen armoede in de wereld’, ‘geen honger in de wereld’, ‘goede gezondheidszorg in de wereld’ en ‘schoon water’ passeren de revue. Maar ook ‘directe actie om klimaatverandering te voorkomen’, ‘inclusieve samenleving’ en ‘gender gelijkwaardigheid’.

Nu zijn er twee hele grote problemen met al die SDG’s: ze worden niet helder en begrijpelijk gecommuniceerd naar de bevolking, en in de uitvoering worden een paar stappen overgeslagen. Zo wil men af van fossiele brandstoffen, waarvoor best goede redenen zijn te bedenken, maar in de uitvoering vergeet men dat het alternatief minstens net zo goed moet zijn, zeker als de vraag naar elektriciteit alleen maar blijft toenemen. Wat is er in de praktijk gebeurd? Men heeft overal windmolens, zonnepanelen en biomassacentrales gebouwd en tegelijkertijd kolencentrales afgebroken. Helaas echter zijn deze alternatieven helemaal geen alternatief; bij voldoende zon en wind kunnen ze kolencentrales vervangen, maar zodra die zon en/of wind wegblijft is er simpelweg geen stroom. Wat biomassa betreft is er inmiddels veel verzet, aangezien ze juist haaks staan op de doelstelling. De kolencentrales zijn overigens niet afgebroken met het argument dat men van de fossiele brandstof af wil, maar met het argument dat er minder CO2 de lucht ingaat, terwijl dat feitelijk niet zo is; andere energiecentrales hebben het overgenomen.

Ook bij de boeren is eenzelfde patroon gaande. SDG-doel nummer 2 is ‘sustainable agriculture’. Wat daaronder wordt verstaan? Een inclusieve, duurzame, efficiënte en voedzame voedselproductie, lees het hier nog maar eens terug. Het ‘probleem’ is echter dat de bedenkers van dit doel van mening zijn dat zij deze doelen alleen zelf ten uitvoering kunnen brengen door foodhubs en centralisatie, en daar de huidige boeren niet voor nodig hebben. In de uitwerking om dat doel te bereiken wordt wederom een andere reden aangevoerd: stikstof. Met rammelende en zeer discutabele ‘modellen’ worden boeren van het land gejaagd om ruimte te maken voor dit SDG-doel. En net als bij de energieproductie sloopt men eerst het oude, terwijl het nieuwe er nog niet is. Een recept voor falen en ellende.

Het allergrootste probleem is het ontbreken van visie, heldere communicatie en het onder valse voorwendselen ‘doordrammen’ van maatregelen. De plannen worden uitgewerkt achter bureaus zonder overleg met de praktijk, en iedere kritiek wordt weggezet als onzin. Over de uitvoering bestaat geen heldere communicatie, ze worden niet met de samenleving gedeeld en bovendien onzichtbaar erdoor gedrukt. Als minister Kuipers de juiste volgorde zou aanhouden dan zou hij niet ieder jaar de IC-capaciteit verder afbouwen en tegelijkertijd de SDG-vlag hijsen, want ook ‘goede gezondheidszorg’ is een SDG-doel en we weten allemaal tot wat dit heeft geleid toen deze niet op orde was.

Wie bovenstaande plannen ook heeft omarmd? Het World Economic Forum (WEF). Wellicht wordt u dan ook duidelijk waarom zovelen zich afzetten tegen de plannen van deze ondemocratische organisatie waar zoveel democratisch gekozen politici publiekelijk lid van zijn. Het WEF wegzetten als een ‘praatclubje’ is een schoffering voor het WEF zelf, want de macht en invloed van dit ‘forum’ reikt veel verder dan een praatclubje.

Verder Lezen

Economie

Modellen, de alfa’s tegen de bèta’s

Gepubliceerd

op

Foto: ANP

Er zijn fantastische modellen ontwikkeld om op de tiende graad nauwkeurig de opwarming van de aarde over 20 jaar te berekenen. Er zijn ook fantastische modellen ontwikkeld om de stikstofdepositie te berekenen op basis van de stikstofemissie van één koe, en wat de consequenties daarvan zijn voor de leefomgeving 20 kilometer verderop en bovendien ook nog over 30 jaar. En er zijn ook fantastische modellen ontwikkeld die exact uitrekenen hoeveel IC-bedden vrijkomen als de hele bevolking in lockdown gaat. En er zijn heel veel politici met een alfa-opleiding, heel veel journalisten met een alfa-opleiding én heel veel docenten met een alfa-opleiding die deze fantastische resultaten van de bèta’s gebruiken om vooral anderen ervan te overtuigen dat ‘de wetenschap’ altijd gelijk heeft, tenzij ‘de wetenschap’ een andere uitkomst geeft die hen niet bevalt.

Als bèta’s andere bèta’s gaan controleren dan kijken ze naar de methodiek, de controlemiddelen, of het te toetsen valt aan de praktijk en of ze op een andere manier tot dezelfde conclusie kunnen komen. Dan komen die controlerende bèta’s opeens tot de conclusie dat, indien het hele land is ontdaan van al het vee, de industrie en de bewoners, er nog altijd 40 Natura 2000-gebieden zijn die volgens dat fantastische model niet voldoen. Dan komen die bèta’s opeens tot de conclusie dat er parallellen bestaan tussen vaccinaties en oversterfte. Dan komen die bèta’s opeens tot de conclusie dat er nog veel meer factoren zijn die de temperatuur beïnvloeden dan alleen de hoeveelheid CO2 in de lucht zoals bijvoorbeeld, en laten we eens iets geks als de zon noemen, en dat we daar weinig tot geen invloed op hebben.

Vervolgens is het aan de alfa-politici, -journalisten en -docenten om die andere bèta’s weer weg te zetten als charlatans, klimaatontkenners, stikstofontkenners of coronaontkenners. Dit zetten ze kracht bij met uitspraken als ‘97% van de wetenschap is het daarover eens’ of ‘er is wetenschappelijke consensus’. Gelukkig bestond er in de tijd van Aristoteles nog geen Facebook, Twitter of de Volkskrant want dan was hij, met zijn extreem fascistische uitspraak en bewijzen dat de aarde niet plat is maar rond, ongenadig hard in de hoek gezet als ‘ontkenner’ door een roedel alfa’s. Nee, de bèta’s gingen met Aristoteles om tafel zitten, keken naar de methodiek, de controlemiddelen, of het te toetsen viel aan de praktijk en of ze op een andere manier tot dezelfde conclusie konden komen. Aristoteles had gelijk moesten ze gezamenlijk vaststellen… Maar die andere bèta’s zijn anno 2022 niet meer welkom bij de door alfa’s op het plateau gehesen bèta’s, want de alfa’s beheersen het publieke debat met hun perfect gearticuleerde oneliners, hun meedogenloze cancelcultuur en de schrijvende reguliere media in hun kielzog.

Eén parameter ontbreekt echter altijd in alle fantastische modellen van zowel de cancelende alfa’s als de calculerende bèta’s: de gevolgen voor de samenleving. Die parameter zien de bèta’s in de praktijk, die niet achter een bureau zitten, achter een spreekgestoelte hel en verdoemenis preken of modellen ontwikkelen met 10 cijfers achter de komma. De bèta’s in de praktijk doen al héél lang hele vreemde uitspraken als ‘dat kan het net niet aan’, ‘dan wordt de energie onbetaalbaar’, ‘de gevolgen zijn veel groter dan datgene wat we willen bestrijden’ of ‘de voedselvoorziening komt daardoor in gevaar’. Die bèta’s zijn in de samenleving weggezet als klimaatontkenners, stikstofontkenners of coronaontkenners.

Zouden die bèta’s intussen in de praktijk niet een héél klein beetje gelijk hebben? En dan niet na 20 of 30 jaar, maar nu, vandaag? Ze hebben geen model, geen spreekgestoelte, geen krant waarin ze hun verhaal kwijt kunnen, maar ze wonen gewoon naast of tegenover u, of ze zijn die altijd ‘dwarse’ collega op uw werk… kijk eens wat vaker om u heen, voor de realiteit bestaan geen modellen maar volstaat een kritische blik en een open vizier.

Verder Lezen

Klimaat

Energie: iedereen het kind van de rekening

Gepubliceerd

op

Foto: ANP

De ideeën over de door de overheid gecreëerde energiecrisis klotsen inmiddels tegen de plinten, maar aan de oorzaak wordt nog altijd niets gedaan. Pieter Omtzigt heeft (eindelijk) door dat er iets vreemds aan de hand is… De overheid verkoopt 90% van het opgepompte aardgas door aan het buitenland tegen veel lagere prijzen dan dat de Nederlander ervoor moet betalen. Vervolgens moeten de energieleveranciers op de spotmarkt aardgas tegen woekerprijzen inkopen om deze aan de Nederlander te verkopen. Wat Pieter daarin niet betrekt is het feit dat de overheid tegen het einde van het jaar ongeveer 30 miljard euro aan éxtra inkomsten uit de gasbaten heeft gehaald. En wat doet deze overheid in ruil? Een nieuw idee is dan om enkele honderden miljoenen in een fonds te storten om de ‘armen’ te helpen. Maar de ‘armen’ zijn niet de enigen die het slachtoffer zijn. Ook de leraar, de politieagent of de verpleegkundige zijn het slachtoffer. Die krijgen geen subsidies, kwijtscheldingen of wat dan ook, maar wel de rekening gepresenteerd. En 400 euro extra per maand is geen overdreven bedrag, dat is meer dan realistisch. En die 400 euro is er simpelweg niet in menig huishouden. Maar ook de energierekening van de villabezitter die eerst 800 euro per maand was, en nu 2.400 euro per maand wordt, is een probleem. Buiten het feit dat de villabezitter weet dat die 1.600 euro extra in een bodemloze put verdwijnt van speculanten, gaat dat geld niet meer de economie in. Ook aan de bovenkant van de markt zal noodgedwongen bezuinigd moeten worden. En zo komt bijna iedere laag van de bevolking aan de beurt, evenredig zelfs, of inkomen gerelateerd zoals ze dat in Den Haag noemen.

Het volgende ‘plan’ is dan nu om aan de onderkant van de samenleving de helpende hand te gaan bieden. Wat men echter feitelijk doet is de onderkant van de samenleving nóg afhankelijker maken van de overheid, en in veel gevallen nóg meer in de problemen brengen. Het systeem zit nu eenmaal zo in elkaar dat iedere tegemoetkoming zal leiden tot meer inkomen aan de ‘onderkant’, en dat gaat weer ten koste van andere subsidies of kwijtscheldingen. Of het netto dan nog helpt is nog maar zeer de vraag. Bovendien verdwijnt iedere incentive om nog werk te gaan zoeken, want dan vervallen alle voordelen. Wat de overheid feitelijk doet is een groep in de samenleving verder in een wurggreep leggen, en tegen de rest van de bevolking zeggen: ‘Zoek het maar uit’.

Het zou ook anders kunnen. Pomp in Groningen voor ieder huis 1.100 m3 aardgas (het gemiddelde verbruik van een doorsneewoning) éxtra op, verkoop deze hoeveelheid aan alle Nederlanders tegen een redelijke prijs. Iedereen die meer dan 1.100 m3 aardgas verbruikt kan dit kopen tegen de marktprijs op de spotmarkt. Het zal ertoe leiden dat meerverbruikers op zoek gaan naar alternatieven of bezuinigingen op het verbruik, én de overheid doet iets voor álle Nederlanders in plaats van een selecte groep die toch al afhankelijk is van de overheid. De 30 miljard euro gasbaten blijven bij deze constructie nog altijd grotendeels overeind en kan dan gebruikt worden om de Groningers ruimhartig te compenseren. Een andere optie is de Nederlandse gasmarkt te gaan reguleren en het speculeren te verbieden of onmogelijk te maken. Vreemd dat zulke ideeën niet naar boven komen borrelen bij de tienduizenden ambtenaren, maar altijd alleen die ideeën die mensen nog meer afhankelijk maken van de overheid. Is er dan niemand die zich afvraagt waarom de overheid wél bereid is om de schulden op zich te nemen van mensen die de energie niet meer kunnen betalen, maar juist niet bereid is om de prijzen te verlagen zodat niemand in de schulden komt?

Verder Lezen

Recent

Buitenland1 dag geleden

Aanslag Nordstream: wie had een motief?

Nu wel helder is dat zowel Nordstream 1 als Nordstream 2 met opzet zwaar zijn beschadigd, stelt zich de vraag...

Gezondheid2 dagen geleden

Facebook heeft de hashtag ‘diedsuddenly’ gecanceld

Konden wij een tijdje geleden nog het heuglijke nieuws melden dat er na bijna 3 jaar censuur nu openlijk en...

Binnenland3 dagen geleden

Van Kaag mag het MKB kapot

Als het aan de minister van Financiën Sigrid Kaag ligt mag het mkb (midden- en kleinbedrijf) kapotgaan aan de energiecrisis....

Binnenland5 dagen geleden

Waar staat de SDG-vlag symbool voor?

Op Twitter is grote ophef ontstaan over het hijsen van de SDG-vlag door Ernst Kuipers. Bij Indepen hebben wij al...

Documentaires5 dagen geleden

Rectificatie: “Taken Kinderen van de staat”

“In onze documentaire “Taken: Kinderen van de staat” van 9 september 2022 zijn Bissy4Kids en het gezin van Foka Westra...

Binnenland7 dagen geleden

In de wurggreep van een minderheid?

De polarisatie die momenteel heerst in Nederland wordt op ongekende wijze gevoed door de huidige politieke leiders, gesteund en gevoed...

Binnenland1 week geleden

De kloof tussen utopie en realiteit was nog nooit zo groot

Terwijl de burger ’s avonds onder zijn elektrische deken op de bank zit, met een elektrische of petroleumkachel probeert de...

Economie2 weken geleden

Modellen, de alfa’s tegen de bèta’s

Er zijn fantastische modellen ontwikkeld om op de tiende graad nauwkeurig de opwarming van de aarde over 20 jaar te...

Documentaires2 weken geleden

STATEMENT ‘TAKEN – KINDEREN VAN DE STAAT’

Bij de totstandkoming van de documentaire ‘Taken, kinderen van de staat’ is door Docsfair/Indepen uitvoerige en diepgravende research gedaan naar...

Politiek3 weken geleden

Jeugdzorg: Van Haga eist schoon schip

Kamerlid Van Haga wil alle verantwoordelijke bewindspersonen voor ontspoorde Jeugdbescherming uit kabinet hebben, morgen de eerste motie van wantrouwen “Er...

Trending

Steun onafhankelijk nieuws
This is default text for notification bar