Wob verzoeken onthullen meerdere ambtsmisdrijven

Augustus is de vakantiemaand voor de Europese Commissie en de meeste van de 60.000 medewerkers van de EU. Toch is een klein aantal EU-topambtenaren aan het werk met de voorbereiding van de jaarlijkse ‘State of the Union’ die Von der Leyen op 16 september 2026 uit gaat spreken. Welke onderwerpen zijn het meest ‘hot’ in de ogen van Ursula? Politico interviewde een paar mensen die de speech op 16 september voorbereiden.

Wat is de ‘State of the Union’?

Elk jaar in september houdt de voorzitter van de Europese Commissie de toespraak over de Staat van de Unie (SOTEU) voor het Europees Parlement. In deze toespraak wordt de balans opgemaakt van het afgelopen jaar en worden de prioriteiten voor het komende jaar uiteengezet.

Ook schetst de voorzitter hoe de Commissie de meest urgente uitdagingen voor de Europese Unie volgens haar, zal aanpakken, en worden er plannen gepresenteerd voor de vormgeving van de toekomst van de EU.

Dit artikel is bedoeld als een ‘preview’ van wat Von der Leyen ons op 16 september gaat vertellen en wat Nederland in het EU-seizoen 2026-2027 te wachten staat. Ga er daarbij maar van uit dat we in de dagen en weken na 16 september 2026 soortgelijke ideeën uit Den Haag horen komen.

Wat staat er voor Von der Leyen op het spel?

Volgens de topambtenaren waar Politico mee sprak, moet Von der Leyen laten zien dat haar tweede Europese Commissie daadwerkelijk resultaten boekt, terwijl ze een steeds wankeler parlementaire meerderheid bijeenhoudt.

Ze moet ook reageren op partijen die Brussel ervan beschuldigen de Europese burgers te negeren. Sigrid Friis, Europarlementariër namens Renew Europe, stelde dat de toespraak moet aantonen dat pro-Europese partijen “Europa vooruit kunnen helpen” en dat Von der Leyen met hen zal samenwerken in plaats van “toe te geven aan populisten”.

Volgens de topambtenaren neemt het populistische geluid steeds meer toe en dat moet tegengewerkt worden waardoor een verenigd Europa niet wordt bedreigd.

Von der Leyen “hecht grote waarde aan de SOTEU” als een “beslissend jaarlijks moment” voor haar als hoogste leider; het is gebruikelijk dat hier “maanden van voorbereiding” aan voorafgaan om “de leden van het Parlement en de Commissie samen te brengen”, zo vertelde woordvoerder van de Europese Commissie Arianna Podestà aan Politico.

Verdubbeling van het EU-budget en directe belastingen voor EU-burgers

Wellicht het belangrijkste thema voor 16 september is de beoogde verdubbeling van de EU-begroting voor de periode 2028-2034 en de beoogde belastingheffingen op vermogen van Europese burgers

In de aanloop naar de top van EU-leiders op 15 en 16 oktober 2026 bereidt Von der Leyen zich voor om haar voorgestelde meerjarenbegroting te verdedigen. Het gaat om een verdubbeling van de huidige uitgaven van totaal 2 biljoen euro. Ook de keuzes inzake uitgaven daarvan – meer wapens en minder geld voor agrarische bedrijven – en de nieuwe directe belastingen voor Europeanen die Brussel wil invoeren om de financiering ervan mede mogelijk te maken.

Het wordt jongeren verboden om sociale media te gebruiken

Australië was het eerste land ter wereld met een wettelijk verbod op sociale media voor kinderen tot 16 jaar oud, aldus de NOS in 2024.

We zien steeds vaker gebeuren dat de ‘onzichtbare hand’ achter politieke besluitvorming in het ene westerse land doorwerkt in de politiek van andere westerse landen. Zo ook met dit aangekondigde verbod voor alle kinderen in EU-lidstaten.

Von der Leyen heeft zich regelmatig uitgesproken over beperkingen van de toegang van kinderen tot sociale media. Ambtenaren buigen zich nu nog over de vraag welke platforms hieronder moeten vallen en welke leeftijdsgrens er moet gelden. Naar verwachting zal zij dit onderwerp in haar toespraak aan de orde stellen en later met concrete voorstellen komen over welke platforms verboden worden.

Meer financiële douceurtjes voor kandidaat-lidstaten

Een zo groot mogelijk verenigd Europa is een belangrijk doel van Von der Leyen en de mensen die de agenda bepalen achter de voorzitter van de Europese Commissie. Om dat te versnellen, moeten er meer financiële middelen in het vooruitzicht gesteld worden van potentiële (in principe straatarme) nieuwe lidstaten, aldus verslaggeving van Politico.

Von der Leyen zal uitspreken dat zij van de huidige EU-leiders verwacht dat zij de voordelen van kandidaat-landen bespreken voordat deze formeel toetreden. Voorstellen hiervoor worden opgesteld door ambtenaren van de Europese Commissie. Het doel is om de kandidaat-landen te stimuleren om snel lid te worden, terwijl sceptische kiezers en burgers in bestaande lidstaten worden gerustgesteld dat nieuwe leden niet worden toegelaten voordat ze er ‘klaar’ voor zijn.

Voorbereidingen voor een handelsoorlog met China

EU-topfunctionarissen benutten de zomer ook om maatregelen voor te bereiden tegen Chinese handelspraktijken, waaronder een nieuw juridisch instrument dat Brussel meer ruimte geeft om harde vergeldingsmaatregelen te nemen.

De presentatie van deze plannen worden in oktober verwacht, maar verwacht wordt dat Von der Leyen ze mogelijk al in haar toespraak van 16 september uiteen zal zetten.

De handelspolitiek van de EU krijgt veel kritiek in lidstaten die bang zijn dat dit beleid van Von der Leyen economische zelfschade, interne Europese verdeeldheid en het verlaten van de principes van vrije wereldhandel veroorzaken. De oorzaak van dit beleid – diepe angst voor de regering-Trump – wordt ook onderkend.

Trump heeft de EU immers voor de keuze gesteld: of met China handel drijven, of met de VS. Niet met beiden.

De EU profileert zich traditioneel als de kampioen van de multilaterale wereldorde en de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Door nu zelf mee te gaan in het agressieve VS-beleid van Donald Trump, verliest zij haar morele geloofwaardigheid, aldus de Duitse publieke omroep DW.

Wat betekenen deze plannen voor Nederlanders?

Het spreekt voor zich dat de beoogde verdubbeling van de EU-begroting in ons land onvermijdelijk tot hogere belastingen voor bedrijfsleven en burgers zal leiden. Het zal ten koste van besteedbare inkomens gaan.

Tot op heden ging een derde van de EU-begroting naar landbouw en een derde naar de infrastructuur, bij elkaar 66 procent van het totale budget. Nu voegt de Europese Commissie die twee samen in de nieuwe begroting die in totaal nog slechts 50 procent van de het totaal uitmaakt.

Europese boeren zullen hard geraakt worden door dit nieuwe EU-beleid en dat zal leiden tot hogere supermarktprijzen. Ook zal de economische groei worden geremd door bezuinigingen op infrastructuur. Deze bezuinigingen komen echter weer ten goede van de Europese munitie- en wapenproducenten en bijvoorbeeld de producenten van vleesvervangers.

Tot slot wordt de vrijheid om te communiceren van jongeren beperkt.

Ik vraag me af hoe Von der Leyen dit allemaal denkt te kunnen verkopen aan een steeds meer EU- kritische bevolking.

We gaan het binnenkort meemaken.

Hoe kun je een topfunctionaris van Defensie met een duister verleden qua functioneren tot minister benoemen? D66 durfde dat zonder gewetensbezwaar aan in de vorm van de aanstelling van Elanor Boekholt als minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Een vrouw met een schimmig verleden. Onbetrouwbaarheid en gebrek aan ruggengraat lijken bijna een vereiste bij hedendaagse politieke benoemingen.

NieuwRechts deed een boekje open over Boekholts verleden

Op 28 juli 2026 publiceerde NieuwRechts dit opzienbarende verhaal over het verleden van Elanor Boekholt-O’Sullivan, minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening sinds sinds 23 februari 2026.

Dat artikel vonden wij zodanig choquerend, dat we een eigen onderzoek naar het verleden van Boekholt bij Defensie deden.

Feitelijk was omroep BNNVARA de eerste die aan de bel trok over deze D66-politica. Op 9 februari 2026 – twee weken voor haar benoeming – schreef de omroep dit artikel dat eigenlijk al meer dan voldoende vertelt over haar verleden.

In de komende maanden zal de huidige regering dus haar knopen moeten gaan tellen waar het om het handhaven van deze minister gaat. Sterker nog: de Nederlandse bevolking mag wat ons betreft haar knopen gaan tellen over de positie van een partij als D66 in de regering; een partij die er niet voor terugdeinst om mensen met een twijfelachtig verleden zoals mevrouw Boekholt tot minister te verkiezen.

Maar eerst: wat heeft deze dame zoal op haar kerfstok?

Onbetrouwbaar verleden als commandant van Vliegbasis Eindhoven

In juni 2016 trad Boekholt aan als commandant van Vliegbasis Eindhoven en was de direct leidinggevende van luchtmachtpiloot Victor van Wulfen die op 4 februari 2015 aanvankelijk in het gelijk was gesteld door de Onderzoeksraad Integriteit Overheid (OIO) inzake de melding van ernstige misstanden op diezelfde vliegbasis.

Boekholt zou het positieve besluit van de OIO jegens van Wulfen niet hebben gecontinueerd, zoals verderop blijkt.

Inzake die eerdere misstanden merkte Victor van Wulfen al in 2008, dat piloten onvoldoende getraind waren en veiligheidsregels niet werden gevolgd.

Terwijl het wettelijk verplicht is, bleken er op Vliegbasis Eindhoven onvoldoende vastgelegde reglementen en veiligheidsprocedures te zijn.

Het ontbreken van procedures leverde in de cockpit soms ronduit gevaarlijke situaties op. Van Wulfen was vastberaden om de cultuur- en veiligheidsproblemen aan de kaak te stellen, zo berichtte Transparency International in 2016 middels een uitgebreid rapport over de wantoestanden op de luchtmachtbasis, waar mevrouw Boekholt sinds juni 2016 de scepter zwaaide.

De OIO stelde vast dat Defensie destijds zwaar tekortschoot bij het management van de vliegbasis en de daarbij behorende veiligheidsprocedures. De rol van Boekholt in het vanaf 2016 dwarsbomen van klokkenluider Van Wulfen en het gebruik van een zwijgcontract zorgden voor grote morele twijfels bij haar politieke benoeming, aldus het eerdergenoemde artikel van BNNVARA.

D66 lapte de waarschuwing aan zijn laars en zette de benoeming gewoon door.

Gerommel met medische dossiers

In het interview dat Transparency International in 2016 met Van Wulfen had, staat over de de periode 2008-2009:

“Ik kwam zoveel onveilige situaties tegen dat ik me op een gegeven moment geroepen voelde om er echt wat aan te doen. En dan ga je een gesprek aan met je baas en die ontkent alles, zegt dat het allemaal niet waar is. Vervolgens ga je op vakantie en dan kom je terug en is er, zoals later bleek, met je medisch dossier gerommeld. Daar is een consult in verschenen dat ik op 16 november 2009 bij de arts ben geweest en dat de diagnose ‘psychische stoornissen’ is gesteld. Als je kijkt naar de stempels op mijn paspoort dan zie je dat ik op dat moment in Zuid-Afrika was en op 21 november 2009 pas terugreisde naar Nederland.”

Blijkbaar was er sprake van valsheid in geschrifte binnen defensie, als middel om een reputatie te redden.

Boekholt voorkomt in 2017 dat Van Wulfen zijn taken weer op kan pakken

In 2017 meldt het Eindhovens Dagblad dat Van Wulfens commandant – Elanor Boekholt – had besloten om hem weer aan de grond te houden. Bij dat besluit was zelfs toenmalig minister van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert betrokken.

De reden om Van Wulfen weer in zijn functioneren te beperken nadat hij door de OIO in het gelijk was gesteld, lag volgens het Eindhovens Dagblad in het feit dat Van Wulfen de zaak niet los kon laten en doorging met zijn strijd om gerechtigheid binnen Defensie.

Victor van Wulfen is pas op 2 juni 2026 in hoger beroep vrijgesproken van smaad en belediging. Eerder werd hij nog veroordeeld tot een voorwaardelijke werkstraf, aldus de Onafhankelijke Defensiebond.

Op 29 juni 2026 stapte Van Wulfen naar de rechter om een schadevergoeding van 5 miljoen euro van de staat voor de – gedurende 18 jaar – geleden mentale en reputatieschade.

De huidige minister van Defensie Dilan Yeşilgöz, weigert hier in mee te gaan.

Maar er is meer….

Fraude en ‘joyriding’ op Vliegbasis Eindhoven

Onder haar verantwoordelijkheid op dezelfde vliegbasis speelde een tweede schandaal rondom grootschalige declaratiefraude en het onrechtmatig gebruik maken van Defensievliegtuigen (joyriding), aldus NieuwRechts.

Het Huis voor Klokkenluiders stelde later vast dat deze fraude daadwerkelijk heeft plaatsgevonden (paywall), waarbij critici Boekholt wederom beschuldigen van het toedekken van de zaak.

Leugens over de Nederlandse Afghanistan-missie en zwak leiderschap

In maart 2026, kort na haar beëdiging, loog zij of sprak zij onwaarheden in de Britse krant The Guardian. Zij beweerde dat Nederlandse militairen tijdens hun uitzending in Afghanistan moesten betalen voor douche- en telefoonmuntjes. Uit onderzoek van De Volkskrant bleek dit feitelijk onjuist, wat haar op felle kritiek van onder andere het CDA kwam te staan wegens een “slechte start” en het niet spreken van de waarheid.

Er is al van meet af aan gespeculeerd over de ware motivatie achter de benoeming van een oud-militair commandant tot minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO).

De officiële motivatie van haar eigen partij D66 voor de komst van Boekholt-O’Sullivan naar het departement van VRO is haar bewezen staat van dienst in complex leiderschap.

Gezien bovenstaande feiten, kun je jezelf afvragen hoe goed mevrouw Boekholt is in ‘complex leiderschap’.

Immers, het tegenwerken van een in het gelijk gestelde klokkenluider, het toedekken van illegale joyriding-activiteiten op een militaire vliegbasis en het aanklagen van dezelfde klokkenluider die een miljoenenfraude aan het licht brengt, zijn allen bewijs van het tegenovergestelde van wat D66 beweert over deze minister.

We schrijven er maandelijks over: de beroerde kwaliteit van de Nederlandse politiek in de afgelopen decennia. We hopen dat dit dossier na het zomerreces resulteert in het vertrek van mevrouw Boekholt als minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.

Het vertrouwen in de politiek moet toch echt een keer hersteld worden!

Nederland heeft inmiddels 38 van de geplande 51 openbare verhoren in de parlementaire enquête corona achter de rug. De rol van de Europese Commissie tijdens de coronacrisis is slechts summier behandeld. Ik had ook niet anders verwacht. Daarom in dit artikel een uitleg over hoe de EU achter de schermen opereerde om het verenigde Europa als federatie weer een stap dichterbij te brengen.

De huidige status van de parlementaire enquête

De parlementaire enquêtecommissie Corona bevindt zich momenteel in de fase van de openbare verhoren, waarbij het merendeel daarvan inmiddels is afgerond. De commissie heeft de eerste zes verhoorweken afgesloten en heeft momenteel een zomerstop.

De enquêtecommissie is van plan om in totaal 51 verhoren af te nemen.

Vanaf maandag 24 augustus 2026 start de zevende verhoorweek. Dit blok zal specifiek in het teken staan van het thema de rol van de Tweede Kamer tijdens de crisis. In totaal zijn er negen verhoorweken gepland.

Na de laatste verhoren start de schrijffase. De commissie verwacht het officiële eindrapport in het eerste kwartaal van 2027 aan de Tweede Kamer te presenteren.

De belangrijkste conclusies tot dusver

Vlak voor de zomerstop, in de week van 10 juli 2026, zijn enkele cruciale sleutelfiguren verhoord, waaronder oud-minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge, oud-minister van Justitie Ferdinand Grapperhaus en RIVM-topman Jaap van Dissel.

Hoofdrolspelers zoals Hugo de Jonge gaven aan dat het destijds “twee jaar balanceren op een koord” was. Hoewel ze de zware maatschappelijke impact van maatregelen (zoals de avondklok en de sluiting van verpleeghuizen) erkennen, verdedigden zij de keuzes destijds als onvermijdelijk op basis van de toenmalige kennis.

Die avondklok bleek een exclusief idee van Mark Rutte – met geweld erdoorheen gedrukt – en de QR-code voor horeca bezoek vooral een idee van Hugo de Jonge.

Er is onder getuigen brede consensus dat de sluiting van de scholen achteraf gezien een grote fout was. De Kinderombudsvrouw uitte felle kritiek en stelde dat de belangen van kinderen destijds nauwelijks serieus zijn genomen door het kabinet.

Wat is er wel in de openbaarheid gebracht over de communicatie met de EU?

Bij het coronatoegangsbewijs kwam de Europese invloed aan bod. Het Nederlandse systeem moest immers aansluiten op het digitaal coronacertificaat van de EU om internationaal reizen weer mogelijk te maken.

Volgens een uitgebreid rapport, uitgegeven door de Universiteit van Cambridge, was dit ‘coronapaspoort’ in strijd met de meeste privacyregels die de EU zelf had uitgevaardigd.

Datzelfde – privacy gevaarlijke – coronapaspoort zou later door Hugo de Jonge als basis worden gebruikt / misbruikt voor de QR-code als toegangsbewijs voor horeca en andere uitgaansgelegenheden.

Ook is aandacht besteed aan de gezamenlijke inkoop van vaccins onder leiding van de EU.

Hier bleek wederom een overambitieuze en ronduit simpel denkende Hugo de Jonge de eveneens simpele EU-aanpak van Pfizeraankopen te gebruiken om te ‘scoren’. Zie dit dit citaat uit het AD: “onze nieuwe wedstrijd is de hoogste vaccinatiegraad van Europa”.

Wat er allemaal niet bekend is gemaakt of besproken over de EU-invloed

De coronapandemie leidde opnieuw tot een uitbreiding van de grip vanuit Brussel op de nationale politiek van de lidstaten, maar dat is in de enquête tot dusver nauwelijks aan de orde gesteld.

In 2020 werd direct het corona-‘herstelprogramma’ NextGenerationEU opgezet, met als belangrijkste onderdeel de Recovery and Resilience Facility (RRF).

Voor het eerst in haar bestaan ging de EU op grote schaal gezamenlijk schulden aan om investeringen en hervormingen in lidstaten te financieren. Op grote schaal zijn op deze manier miljarden euro’s van rijkere EU lidstaten overgeheveld naar armere, zonder dat nationale parlementen daar veel over te zeggen hadden.

Critici zien hierin een verdere centralisatie van beleidsvorming, omdat Europese instellingen – en vooral de Europese Commissie – tijdens en na corona direct invloed namen op:

• digitaliseringsbeleid;
• klimaatbeleid;
• arbeidsmarkthervormingen;
• nationale publieke investeringen.

Lidstaten bepaalden weinig eigen beleid tijdens de coronaperiode

Velen van ons hebben zich tijdens de coronaperiode verbaasd over hoe snel bepaalde ingrijpende besluiten achter elkaar in verschillende lidstaten werden genomen.

Van verplichte mondkapjes, vaccinatiedwang tot lockdowns. De besluiten leken inhoudelijk  allemaal zo sterk op elkaar, dat het leek of er een centrale sturing achter zat.

Welnu, die sturing werd vanuit Brussel geregeld. Meestal wekelijks, vaak zelfs dagelijks. De pers besteedde hier – om logische redenen – geen aandacht aan.

Tijdens de coronacrisis vond er op EU-niveau een ongekend intensief patroon van overleg plaats tussen de regeringsleiders van de lidstaten en de Europese instellingen. Dat blijkt onder andere uit verslagen als deze en deze.

De lidstaten spraken af om zowel alle ministers van volksgezondheid, als die van binnenlandse zaken dagelijks met elkaar te laten overleggen om tot gemeenschappelijke Europese besluiten te komen.

Komt de sturende rol van Brussel verder nog aan de orde tijdens het werk van de coronacommissie?

Ik vermoed van niet.

Nederlandse regering – vooral Hugo de Jonge en Mark Rutte – maakten het wel erg bont

Het digitaal coronacertificaat was door de Europese Unie in de eerste plaats bedoeld als een facilitator voor vrij reizen. Het moest de lappendeken aan nationale inreisbeperkingen en quarantaineplichten binnen de EU opheffen.

Het Nederlandse kabinet gebruikte het coronatoegangsbewijs (CTB) daarnaast ook als sturingsinstrument. Het werd ingezet om de horeca, cultuursector en evenementen versneld te kunnen afsluiten voor de niet gevaccineerde en daarmee – indirect –  de vaccinatiebereidheid te stimuleren. Staatssecretaris Mona Keijzer uitte kritiek op deze on-Nederlandse dwang en werd vervolgens ontslagen door premier Rutte.

De techniek achter de QR-code zelf is echter een Europese coproductie. Er is een duidelijk onderscheid tussen wie de QR-code heeft ontworpen (de EU) en wie heeft bedacht om hem verplicht te stellen aan de horecadeur (het Nederlandse kabinet-Rutte III).

De maatschappelijke woede over het coronatoegangsbewijs richtte zich destijds op het gevoel van maatschappelijke uitsluiting en dwang. Critici en demonstranten vonden de verplichte QR-code voor toegang tot de horeca, evenementen en cultuur ongrondwettelijk, omdat ongevaccineerden of mensen zonder testbewijs werden buitengesloten.

Het opgelegde, dwangmatige karakter van de in Nederland bedachte toepassing van de QR-code, leidde tot een behoorlijk toegenomen wantrouwen richting kabinet-Rutte III.

Ook de felomstreden avondklok komt uit de hoed van Mark Rutte persoonlijk. Uit de verhoren en reconstructies bleek dat Rutte de maatregel destijds hard heeft doorgedrukt. Ministers zoals Ferdinand Grapperhaus (Justitie) verklaarden onder ede dat zij aanvankelijk een “gespierde tegenzin” hadden vanwege de grondrechtelijke bezwaren.

Alles overziende, heeft de Europese Commissie de coronacrisis in weten te zetten om haar grip over de lidstaten te versterken. Nederland maakte een regering mee die op een – voor ons land –ongebruikelijk ondemocratische manier grondrechten aan hun laars lapte.